Eén jaar na de Turks-Syrische aardbeving: leven tussen verwoesting en discriminatie

11.11.11 publiceert nieuwe cijfers over situatie Syriërs in Turkije na aardbeving

Eén jaar nadat zware aardbevingen grote delen van Turkije en Syrië verwoestten, kampt de bevolking nog steeds met problemen, onder andere op vlak van huisvesting en psychologische hulp. Voor Syriërs in Turkije is de situatie nog nijpender volgens onderzoek van 11.11.11 en Upinion. “Na de ramp nam de discriminatie alleen maar toe, met grote gevolgen.”

Op 6 februari 2023 werden het zuiden van Turkije en de aangrenzende regio's in het noordwesten van Syrië getroffen door twee aardbevingen met een kracht van 7,8 en 7,6 magnitude. Alleen al in Turkije verloren meer dan 50.000 mensen het leven. Meer dan 100.000 gebouwen en huizen werden er met de grond gelijkgemaakt, waardoor veel gezinnen ontheemd raakten. Thuis slapen was voor velen geen optie, daarvoor was het veel te gevaarlijk, zeker met de duizenden naschokken die het gebied bleven teisteren. ​ 

Tammam Aljamous was één van die mensen. Hij trok in 2015 naar het Turkse Gaziantep om met zijn organisatie Olive Branch Syrische vluchtelingen te helpen. Eén jaar geleden gooide de aardbeving zijn leven plots overhoop: “Ik zag een gebouw daveren terwijl ik wist dat mijn dochter zich daarbinnen bevond. Ik maakte 5 oorlogsjaren in Syrië mee, maar de angst dat ik mijn hele familie kon verliezen, maakte dit de ergste dag van mijn leven. De eerste twee dagen brachten we in onze auto door.” Zijn collega Derya herkent zich in de angst en chaos van die eerste uren en dagen. Zij verloor haar nicht in Kahramanmaraş, een stad vlakbij het epicentrum. “Samen met mijn familie zochten we dagenlang naar haar, tevergeefs. In Antakya verloor ik 16 vrienden – zoveel vrienden. Het verlies was enorm.”

Van noodkeukens naar torenhoge huurprijzen 

Onmiddellijk na de aardbeving schoten mensen in actie – ook 11.11.11-partner Olive Branch. De eerste weken zette Olive Branch noodkeukens op en deelden ze maaltijden uit, nadien kwamen daar ook non-food items als dekens, medicijnen of hygiënische producten bij. “We vielen terug op onze ervaring van de oorlog in Syrië. Daardoor wisten we wat nodig was. We hadden allemaal al met heftige situaties moeten omgaan in ons verleden,” schetst Tammam. 

Naarmate de maanden verstreken, verschoven de noden van noodkeukens naar huisvesting, tewerkstelling, psychosociale hulp en opvang van kinderen. Die zijn nog steeds torenhoog, in het bijzonder voor Syrische vluchtelingen in Turkije. Dat blijkt uit een nieuw rapport van 11.11.11 en Upinion. Op basis van twee grote bevragingen bij honderden Syrische vluchtelingen in Turkije, schetsen beide organisaties een beeld van slechte toegang tot hulpgoederen, huisvesting, psychosociale ondersteuning en zelfs geweld en discriminatie door Turkse autoriteiten. ​ 

Zo gaf meer dan één op de tien (11%) Syrische vluchtelingen aan dat ze geen onderdak vonden, 5% werd zelfs uit hun opvangplek gezet. Een groot deel van hen trekken constant van de ene naar de andere opvangplaats– veelal tenten of containers die niet geschikt zijn voor de koude wintermaanden. Op de woningmarkt stuiten Syriërs immers op veel verzet. ​ 

“We ontvingen zelfs getuigenissen van mensen die zeiden dat hun huur 120 tot zelfs 500% steeg. Het giftige verkiezingsklimaat werkte discriminatie van Syriërs in de hand." - Willem Staes, 11.11.11-expert

“We ontvingen zelfs getuigenissen van mensen die zeiden dat hun huur 120 tot zelfs 500% steeg. Huisbazen proberen hen het huis uit te zetten of wijzen hen bij voorbaat af wanneer ze zich aanmelden,” schetst 11.11.11-expert Willem Staes. “Zeker het giftige klimaat rond de Turkse verkiezingen werkte discriminatie van Syriërs in de hand.” 

Een normaal leven: psychosociale hulp en menselijkheid 

De eerste verjaardag van de aardbeving confronteert veel Syriërs en Turken met het verlies en het onverwerkt trauma dat ze met zich meedragen. Dat herkende ook Tammam toen hij recent een jonge vrouw interviewde die voor een job solliciteerde. “Ze kwam heel verward over. Toen polsten we wat er aan de hand was: Het gesprek vond plaats op de vijfde verdieping en het was de eerste keer dat ze zich opnieuw in zo’n hoog gebouw begaf. Ze was 25 jaar en zo bang”, zegt hij. “Dingen die zo dagdagelijks lijken voor anderen, kunnen een traumatische trigger vormen voor mensen hier.” Dat bevestigen ook de cijfers van 11.11.11 en Upinion. Eén op de vier vluchtelingen die de organisaties spraken gaf psychosociale hulp op als grootste nood (31%) – enkel de vraag naar huisvesting scoort hoger (54%) en voedselsteun (35%) scoorden hoger. ​ 

Europese leiders bespreken momenteel een nieuw financieel steunpakket voor de opvang en bescherming van Syrische vluchtelingen in Turkije. Als tijdelijke voorzitter van de EU kan België een voortrekkersrol spelen om tot een ambitieus pakket te komen. “Ons land en de EU moeten vermijden dat dit een zoveelste vergeten crisis wordt en mensen helpen een normaal leven op te bouwen, ook in het aardbevingsgebied, zegt 11.11.11-expert Willem Staes. 

"Ik vluchtte van een oorlog en verloor zoveel mensen. Ik wil niet afwachten, maar mensen een bestaan helpen opbouwen. Ik weet dat er problemen zijn, maar ik voortbouwen op het positieve." - Tammam Aljamous, 11.11.11-partner Olive Branch

Of zoals Tamman ook besluit: “Ik vluchtte van een oorlog en verloor zoveel mensen. Ik wil niet afwachten, ik wil blijven helpen. Ik wil mensen een bestaan helpen opbouwen. Turkije beschermde mij en mijn dochters, dat zal ik nooit vergeten. Ik weet dat er problemen zijn, maar ik wil doorgaan en voortbouwen op het positieve.” ​ 


Voor de redactie: ​ 

Belangrijkste cijfers uit het onderzoek van 11.11.11 en Upinion, op basis van twee online bevragingen in oktober 2023 (494 respondenten) en januari 2024 (273 respondenten) onder (gedeeltelijk dezelfde) Syrische vluchtelingen in Turkije:

  • 61% van de bevraagde Syriërs in Turkije gaf eind oktober 2023, meer dan 8 maanden na de aardbevingen, aan onvoldoende toegang te hebben tot noodhulp. ​
  • De voornaamste noden lagen in januari 2024 bij huisvesting (55%), gevolgd door voedselsteun (34%) en psychosociale ondersteuning (30%). Tijdens de bevraging van oktober 2023 werden huisvesting en opvang (48%), psychosociale ondersteuning (25%) en voedselsteun (20%) genoemd als belangrijkste noden.
  • Gevraagd naar de belangrijkste uitdagingen in de periode tussen oktober 2023 en januari 2024, gaf 43% van de respondenten aan dat ze te maken hadden met bewegingsbeperkingen, waardoor ze niet konden verhuizen binnen Turkije. ​ 40% van de respondenten vermeldde dat de toegenomen vraag naar nieuwe woningen het moeilijk maakte om in hun huidige huizen te blijven wonen. ​
  • Andere uitdagingen in de follow-up bevraging in januari 2024 waren het verkrijgen of vernieuwen van wettelijke documenten (25%), ongelijke verdeling van hulp (21%), haatdragende taal en geweld van politieagenten (18%) en het gebrek aan psychosociale hulp (18%).
  • 54% van de in oktober 2023 bevraagde Syriërs stelde discriminatie vast bij de verdeling van humanitaire hulp na de aardbeving. De organisaties waar Upinion mee in conversatie is deelden deze mening en opperden dat het uitvoeren van meer transparante ‘needs assessments’ kan helpen om onbegrip en onbehagen weg te nemen onder Turkse bewoners.
  • 63% (n=93) van de bevraagde Syriërs die gedwongen hun huis hebben moeten verlaten na de aardbevingen, hebben nog steeds niet terug kunnen keren, bijna een jaar later. Dit is veelzeggend voor de staat van de wederopbouw en de huisvestingsproblemen waar zowel Syrische vluchtelingen, als Turkse bewoners mee kampen.
  • 55% van de bevraagde maatschappelijk middenveld organisaties (n=40) rapporteren een groot gebrek aan financiële middelen om in alle humanitaire noden van Syrische vluchtelingen te voorzien, maar ook de ontheemding van eigen personeel door de aardbeving werd door velen als obstakel aangeduid (40%).

Interviews zijn mogelijk met Tammam Aljamous (Olive Branch) & Willem Staes (11.11.11)

Download het onderzoek hier

PDF - 2.3 Mb
Kenny  Van Minsel

Kenny Van Minsel

Persverantwoordelijke - press officer, 11.11.11

 

 

Persberichten in je mailbox

Door op "Inschrijven" te klikken, bevestig ik dat ik het Privacybeleid gelezen heb en ermee akkoord ga.

Over 11.11.11

11.11.11 is de koepel van internationale solidariteit. 
Wij willen uitbuiting de wereld uit. Iedereen – waar ook ter wereld - heeft recht op een menswaardig bestaan. Om echt iets te veranderen moeten macht en middelen eerlijker worden verdeeld. We richten onze blik dan ook op de wereld en stellen het huidige systeem in vraag. Een rechtvaardige wereld voor mens en natuur kan als we samen druk zetten. Met 11.11.11 brengen wij mensen, groepen en organisaties bijeen om die verandering waar te maken. Want samen staan we sterker dan alleen.

11.11.11. Strength in numbers.

Contact